فهرست عناوین [پنهان]
روانشناسی ترومای جمعی و سلامت روان
نقش حیاتی مددکاری اجتماعی در بهبودی
ترومای جمعی (Collective Trauma) مفهومی عمیق و پیچیده است که فراتر از آسیبهای روانی فردی میرود و کل یک جامعه یا گروه را تحت تأثیر قرار میدهد.
این نوع تروما هنگامی رخ میدهد که یک رویداد فاجعهبار (مانند جنگ، نسلکشی، بلایای طبیعی بزرگ، همهگیریها یا بیعدالتیهای سیستماتیک) به صورت گسترده، بنیادین و طولانیمدت، تار و پود اجتماعی، معنای زندگی و حس امنیت یک جامعه را از بین میبرد.
درک این پدیده و نحوه مداخله در آن، برای متخصصان سلامت روان و به ویژه مددکاران اجتماعی که در خط مقدم بحرانها قرار دارند، امری حیاتی است.
درک روانشناسی ترومای جمعی
ترومای جمعی فقط مجموعهای از تروماهای فردی نیست؛ بلکه یک پدیده اجتماعی-روانی است که سه بُعد اصلی دارد:
الف) آسیب به هویت جمعی
ترومای جمعی اغلب باعث تغییر بنیادین در هویت یک گروه میشود. این رویدادها داستان مشترک (Narrative) یک جامعه را خدشهدار میکنند و حس “ما بودن” را مختل میسازند.
- از دست دادن معنا: رویدادهایی که ترومای جمعی ایجاد میکنند، باورهای اصلی یک جامعه درباره نظم، عدالت و ایمنی جهان را زیر سؤال میبرند.
- حافظه جمعی (Collective Memory): تروما به بخشی از حافظه تاریخی جامعه تبدیل میشود و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود (ترومای بین نسلی)، حتی اگر نسلهای بعدی به طور مستقیم درگیر رویداد نباشند.
ب) تروما و سلامت روان
در سطح فردی، مواجهه با ترومای جمعی میتواند منجر به افزایش شدید اختلالات روانی در کل جمعیت شود:
- افزایش PTSD و افسردگی: شیوع اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و افسردگی شدید به دلیل درگیری، فقدان و تهدید مداوم.
- نشانگان ترومای رابطه: آسیبهای روانی که به دلیل فروپاشی اعتماد در نهادهای اجتماعی، خانوادهها و دولت رخ میدهد.
