فهرست عناوین [پنهان]
تابآوری ملی در برابر شوکهای ترکیبی
استراتژی بقا و پیشرفت در عصر عدم قطعیت
مقدمه: مفهوم تابآوری ملی و ضرورت رویکرد جامع
در جهان پرنوسان امروز، کشورها بهطور فزایندهای با تهدیداتی مواجه هستند که از مرزهای سنتی فراتر میروند.
این تهدیدات نه تکبعدی و مجزا، بلکه بهصورت شوکهای ترکیبی (Compound Shocks) ظهور میکنند؛ یعنی چندین بحران همزمان که اثر یکدیگر را تشدید میکنند (مثلاً همزمانی یک پاندمی جهانی، تحریمهای اقتصادی و یک بحران اقلیمی داخلی).
در چنین شرایطی، مفهوم تابآوری ملی (National Resilience) از یک بحث آکادمیک به یک ضرورت استراتژیک برای بقا و تضمین توسعه پایدار تبدیل شده است.
تابآوری ملی به معنای ظرفیت یک ملت برای جذب، انطباق، بازیابی و در نهایت دگرگونی در مواجهه با طیف وسیعی از شوکها و تنشها، بدون فروپاشی ساختارهای حیاتی اقتصادی، سیاسی و اجتماعی خود است.
این مقاله به بررسی ابعاد، مولفهها و راهکارهای تقویت تابآوری ملی در برابر این تهدیدات پیچیده میپردازد.
شوکهای ترکیبی: ماهیت تهدیدات جدید
شوکهای ترکیبی برخلاف بلایای منفرد (مانند یک زلزله)، نیازمند پاسخهایی فرابخشی و هماهنگ هستند. برخی از رایجترین انواع شوکهای ترکیبی عبارتاند از:
