نقد جنسیتی کردن تابآوری
نقد جنسیتی کردن تابآوری
تحلیلی ساختاری بر نقشهای جنسیتی، گفتمان نئولیبرالی و نابرابریهای اجتماعی
کاری از گروه پژوهش در رسانه تاب آوری ایران
مقدمه: از فردیسازی تا نقد ساختاری تابآوری
بیان مسئله و زمینه تحقیق
مفهوم تابآوری (Resilience) در روانشناسی به عنوان فرآیند و نتیجه تطبیق موفقیتآمیز با تجربیات دشوار یا چالشبرانگیز زندگی تعریف میشود، به ویژه از طریق انعطافپذیری ذهنی، عاطفی و رفتاری در برابر خواستههای درونی و بیرونی.
در دهه های اخیر، پژوهشهای متعددی تلاش کردهاند تا این مفهوم را بر اساس جنسیت تفکیک کنند و به بررسی تابآوری در گروههای خاص (نظیر “تابآوری زنان” یا “تابآوری مردان”) بپردازند.
این تمرکز بر تفکیک جنسیتی، که اغلب ناشی از مشاهده تفاوتهای آماری در نحوه مواجهه زنان و مردان با عوامل استرسزا است، زمینه ساز یک نقد ساختاری عمیق در مطالعات جنسیتی و جامعهشناسی انتقادی شده است.
هدف این پژوهش، ارائه یک نقد جامع و آکادمیک بر جنسیتی کردن تابآوری است.
نقد اصلی بر این ایده استوار است که تفاوتهای مشاهدهشده در تابآوری، ریشه در جنس بیولوژیک ندارند، بلکه محصول مستقیم نقشهای جنسیتی تحمیلشده، انتظارات اجتماعی نابرابر و ساختارهای ستمگر هستند.
با فردیسازی تابآوری و تفکیک آن بر اساس جنسیت، خطر پنهان کردن مشکلات سیستمی و انتقال مسئولیت نارساییهای ساختاری بر دوش افراد آسیبدیده افزایش مییابد.
اگر تابآوری صرفاً به عنوان یک توانایی فردی تلقی شود ۱، نابرابریهای سیستمی توجیهپذیر شده و این فرآیند، مشروعیت سیاسی و اجتماعی خود را برای تغییر ساختار از دست میدهد.
مشروح این پژوهش را در رسانه تاب آوری ایران بخوانید.
https://resiliencemedia.ir/?p=101238
@socialwork
