فهرست عناوین [نمایش]
نقش محوری رسانههای تابآوری جهانی در ارتقاء اتحاد و انسجام اجتماعی
مدلهای آموزش همگانی مستقیم و غیرمستقیم
رسانههایی که بر موضوع تابآوری (Resilience Media) متمرکز هستند، به عنوان پلتفرمهای تخصصی در عصر دیجیتال، نقش حیاتی و چندوجهی در تقویت انسجام اجتماعی و ارتقاء توانایی جوامع برای مقابله با بحرانها ایفا میکنند.
این رسانهها، با تکیه بر آموزشهای هدفمند و استراتژیهای ارتباطی، به جای تمرکز صرف بر فاجعه، بر ظرفیتها و راهحلها تمرکز میکنند تا جامعه را از حالت آسیبپذیری به سوی توانمندی سوق دهند.
تعریف و ضرورت «رسانههای تابآوری»
رسانههای تابآوری، شامل پلتفرمهای خبری، آموزشی، و اجتماعی هستند که هدف اصلی آنها تولید و انتشار محتوای سازنده در مورد نحوه واکنش، سازگاری، و بازیابی افراد، خانوادهها، و جوامع پس از مواجهه با شوکها و استرسهای بزرگ (مانند بلایای طبیعی، بحرانهای اقتصادی، یا تنشهای اجتماعی) است.
این رسانهها از یک رویکرد جامعهمحور (Community-Centered) تبعیت میکنند و به جای ایجاد ترس و هیجان، به دنبال تقویت سرمایه اجتماعی و مهارتهای مقابلهای هستند.
از منظر کارشناسان و نهادهایی چون یونسکو (UNESCO) و بانک جهانی (World Bank)، تقویت تابآوری اجتماعی در جوامع پرتنش و دارای گسست، نیازمند حس هدف مشترک، اعتماد و تمایل به همکاری بین گروههای مختلف است.
رسانهها با ایجاد روایتهای مشترک، مستقیماً بر این عناصر تأثیر میگذارند.
راهبردهای رسانهای برای ارتقاء تابآوری و اتحاد اجتماعی
رسانههای تابآوری، با استفاده از روشهای آموزشی مستقیم و غیرمستقیم، به صورت فعال در مسیر ایجاد اتحاد و تقویت تابآوری گام برمیدارند:
الف. آموزشهای همگانی مستقیم (ابزارهای مقابله و آمادگی)
این آموزشها با هدف انتقال مستقیم مهارتها و دانش لازم برای مدیریت بحران صورت میگیرند:
ب. آموزشهای همگانی غیرمستقیم (تقویت سرمایه اجتماعی)
این رویکرد بر القای غیرمستقیم ارزشهای اجتماعی و رفتارهای طرفدار جامعه (Prosocial Behavior) تمرکز دارد:
- تقویت شبکههای حمایتی و ارتباطات:
- کارکرد رسانههای اجتماعی: نتایج مطالعات بحران (مانند همهگیری کووید-۱۹) نشان داده است که پلتفرمهایی چون فیسبوک، با تسهیل تبادل مؤثر اطلاعات و ارائه حمایت اجتماعی دیجیتالی، نقش حیاتی در حس تعلق (Connectedness) و ایجاد یک محیط مساعد برای رفتارهای یاریرسان دارند.
- نقش محوری در بسیجسازی محلی (Grassroots Mobilization): رسانههای اجتماعی به عنوان ابزاری برای سازماندهی عملیاتی در سطح محلی عمل میکنند و به افراد قدرت میدهند تا در مواقع بحرانی، منابع اقتصادی و اجتماعی را به سرعت بسیج کنند.
- بهاشتراکگذاری روایتهای تابآوری (Amplify Positive Narratives):
- تمرکز بر ژورنالیسم راهحلمحور (Solutions Journalism) و انتشار داستانهای الهامبخش از افرادی که توانستهاند بر چالشها غلبه کنند.
- این کار نه تنها امید و خوشبینی را در جامعه تزریق میکند، بلکه نشان میدهد که تابآوری یک ویژگی فردی نیست، بلکه یک تلاش جمعی است که از طریق شبکههای حمایتی و انسجام اجتماعی به دست میآید.
- ترویج صداهای به حاشیه رانده شده (Amplifying Marginalised Voices):
