فهرست عناوین [پنهان]
مدلسازی تابآوری سیستماتیک رسانهها
بقا، همکاری و سلامت اطلاعاتی در عصر شوکهای دیجیتال
مقدمه: حیات رسانهها در نقطه تلاقی بحران و نوآوری
اکوسیستم رسانهای جهانی در مواجهه با مجموعهای از چالشهای بیسابقه قرار دارد که تحت عنوان شوکهای دیجیتال (Digital Shocks) شناخته میشوند.
این شوکها فراتر از رقابت ساده، به طور همزمان مدلهای فناوری (Algorithm Dominance) و اقتصادی (Revenue Collapse) رسانههای سنتی را مختل کرده و از سوی دیگر، بحرانهای جدی در اطلاعات و اعتماد عمومی (Information Crises) ایجاد کردهاند.
بقای نهادهای رسانهای دیگر صرفاً یک دغدغه تجاری نیست؛ بلکه یک وظیفه اجتماعی برای تضمین سلامت اطلاعاتی جامعه است.
این مقاله، به عنوان چارچوب یک پژوهش فوق تخصصی، بر مدلسازی تابآوری سیستماتیک نهادهای رسانهای متمرکز است.
هدف اصلی، شناسایی و تحلیل مکانیسمهای بقا و ظرفیتسازی متقابل در شبکههای رسانهای است تا بتوانند در برابر اختلالات مداوم مقاومت کرده و همچنان کارکرد حیاتی خود یعنی ارائه اطلاعات معتبر را حفظ نمایند
تبیین نظری: تابآوری سیستماتیک در مقابل بقای فردی
پارادوکس وابستگی و اختلال
مدلهای سنتی بقای رسانه بر رقابتپذیری فردی و جذب آگهی تمرکز داشتند. اما در عصر پلتفرمها، بقای یک نهاد رسانهای به شدت به سیستمهای توزیع خارجی (مانند فیدهای خبری شبکههای اجتماعی) وابسته است.
این وابستگی، در عین حال که دسترسی را افزایش میدهد، آسیبپذیری سیستماتیک (Systemic Vulnerability) را نیز بالا میبرد.
تابآوری سیستماتیک بر این اصل استوار است که تنها بقای تکتک اعضا مهم نیست، بلکه ساختار شبکه و پیوندهای میان اعضا است که توانایی کل سیستم در جذب شوکها (مانانند از دست رفتن ناگهانی ۷۰ درصد درآمد تبلیغاتی یا حملات وسیع اطلاعات نادرست) را تعیین میکند.
ماهیت شوکهای فناوری-اقتصادی
شوکهای فناوری-اقتصادی شامل موارد زیر است:
- اقتصاد توجهی (Attention Economy): تسلط پلتفرمها بر دادههای مخاطب و تبدیل محتوا به کالای ارزانقیمت.
- هوش مصنوعی مولد (Generative AI): تولید انبوه و ارزان محتوا که ارزش تولید محتوای انسانی را کاهش میدهد و تشخیص صحت اطلاعات را دشوار میسازد.
- دیوار آتش دادهها (Data Walls): محدودیت دسترسی رسانهها به دادههای مصرفکننده که توسط پلتفرمها جمعآوری میشود و برنامهریزی استراتژیک را ناممکن میسازد.
