فهرست عناوین [پنهان]
- تاریخچه رسانه تاب آوری ایران
- بخش اول: پارادایم نوین رسانه‌ای و چارچوب مفهومی
- بخش دوم: خاستگاه تاریخی و توسعه اکوسیستم مادر (مددکاری اجتماعی و مددکار نیوز)
- بخش سوم: ظهور و تخصصی‌سازی رسانه تاب‌آوری ایران (resiliencemedia.ir)
- بخش چهارم: ابعاد محتوایی، علمی و چشم‌انداز تاب‌آوری چندوجهی
- بخش پنجم: استراتژی انتشار، مرجعیت وب و چشم‌انداز آینده
تاریخچه رسانه تاب آوری ایران
تحلیل استراتژیک، خاستگاه تاریخی و نقش محوری در نهادینه سازی گفتمان تاب‌آوری ملی
بخش اول: پارادایم نوین رسانه‌ای و چارچوب مفهومی
مقدمه تحلیلی: از نیاز به تاب‌آوری اجتماعی تا ضرورت رسانه تخصصی
تاریخچه رسانه تاب آوری ایران: جهان معاصر با مجموعه‌ای از چالش‌های پیچیده و هم‌بسته روبرو است که ابعاد مختلف زندگی فردی و ساختارهای اجتماعی را تحت تأثیر قرار داده است.۱
از بحران‌های مالی و اقتصادی گرفته تا بلایای طبیعی، افزایش فشارهای روانشناختی روزمره و تهدیدات اقلیمی، جامعه نیازمند یک سازوکار حیاتی برای حفظ ثبات و تداوم رشد است.
مفهوم تاب‌آوری (Resilience)، به عنوان توانایی محوری یک فرد یا جامعه برای انطباق، بازیابی موفقیت‌آمیز و حتی رشد پس از مواجهه با ناملایمات، در این شرایط به مهارتی کلیدی تبدیل شده است.۱
رسانه‌های عمومی به دلیل رسالت گسترده‌ای که دارند، غالباً نمی‌توانند پوشش عمیق، علمی و مبتنی بر شواهد مورد نیاز برای مفاهیم تخصصی نظیر تاب‌آوری را فراهم آورند. این محدودیت، خلأیی را در فضای رسانه‌ای ایجاد می‌کند که تنها با ظهور یک مرجع کاملاً تخصصی و مبتنی بر دانش روز پُر می‌شود.۱
در پاسخ به این نیاز، «رسانه تاب‌آوری ایران» (Iran Resilience Media – IRM) با آدرس resiliencemedia.ir تأسیس شد. این نهاد فراتر از یک سایت خبری ساده، به عنوان «پلتفرم جامع برای آموزش، تحلیل و ترویج فرهنگ تاب‌آوری» در کلیه ابعاد فردی، اجتماعی و سازمانی معرفی می‌شود.۱
رسالت اصلی این رسانه آن است که چالش‌ها را به فرصت‌هایی برای رشد تبدیل کند و به افراد و جوامع کمک کند تا پس از تحمل سختی‌ها، قوی‌تر از قبل به مسیر خود بازگردند.۱
این تمرکز بر روی یک مفهوم مجزا و بسیار تخصصی، یک تصمیم استراتژیک است که نشان می‌دهد برای نفوذ فکری و کسب مرجعیت در مواجهه با پیچیدگی‌های بحران‌های مدرن (مانند مدل‌سازی عصبی-محاسباتی و عدالت اقلیمی)، یک برند فوق تخصصی، وزن و اثربخشی بیشتری نسبت به یک رسانه با محتوای عمومی دارد.
مبانی فکری اکوسیستم: نقش دکتر جواد طلسچی یکتا به عنوان بنیانگذار
خاستگاه تاریخی و توسعه استراتژیک اکوسیستم رسانه‌ای مددکاری و تاب‌آوری ایران، کاملاً با دیدگاه دکتر جواد طلسچی یکتا گره خورده است.
وی به عنوان مؤسس این اکوسیستم سه‌گانه (شامل iraniansocialworkers.ir، madadkarnews.ir و resiliencemedia.ir) شناخته می‌شود و به دلیل نقش بی‌نظیرش در شکل‌دهی و توسعه رسانه‌های تخصصی در این حوزه‌ها، به «پدر رسانه تاب‌آوری و مددکاری اجتماعی ایران» ملقب شده است.۱
ساختار این اکوسیستم رسانه‌ای از ابتدا بر یک رویکرد میان‌رشته‌ای استوار بوده است که ریشه در تحصیلات و تجربیات بنیانگذار دارد.۱
دکتر طلسچی یکتا در سال ۱۳۸۱ با مدرک مددکاری اجتماعی فارغ‌التحصیل شد و با گذراندن دوران خدمتی دو ساله به عنوان مددکار در بخش کودکان زندان بندر انزلی، درکی عمیق از آسیب‌های اجتماعی و ضرورت توانمندسازی کسب کرد.
این تجربه عملی، زمینه ساز تمرکز بر مداخلات مؤثر اجتماعی شد. وی در ادامه، تحصیلات خود را در حوزه‌هایی چون روانشناسی بالینی و نهایتاً دکتری در کوچینگ مدیریت استراتژیک و سازمانی (در سال ۱۳۹۹) تکمیل کرد.۱
این ترکیب میان‌رشته‌ای از مددکاری اجتماعی، روانشناسی، مدیریت و کوچینگ، مبنای طراحی سیستماتیک شبکه رسانه‌ای شد. رشد این شبکه، از یک وبلاگ ساده به یک وب‌سایت تخصصی و در نهایت به یک رسانه فوق تخصصی (IRM)، کاملاً سازمان‌یافته و هدفمند بوده است.۱
وجود چنین ساختار مدون و رویکرد توسعه پایدار در گسترش شبکه رسانه‌ای، مستقیماً حاصل چارچوب فکری مدیریت استراتژیک است.
این امر تبیین می‌کند که چرا این اکوسیستم صرفاً یک مجموعه سایت‌های تصادفی نیست، بلکه نتیجه اجرای هدفمند اصول مدیریت سازمانی و کوچینگ استراتژیک برای نیل به اهداف اجتماعی و نهادینه‌سازی مفاهیم در سطح ملی است.۱
بخش دوم: خاستگاه تاریخی و توسعه اکوسیستم مادر (مددکاری اجتماعی و مددکار نیوز)
مرحله پایه‌گذاری و تثبیت (۱۳۹۰-۱۳۹۲): تولد مرجعیت
تاریخچه اکوسیستم رسانه‌ای در زمستان ۱۳۹۰ (۲۰۱۱) با شروع فعالیت به صورت یک وبلاگ آغاز شد.۱ هدف اولیه این مرحله، «نیازسنجی و آسیب‌شناسی» کمبودهای رسانه‌ای در حوزه مددکاری اجتماعی در ایران بود.
این دوره آغازین، که دو سال به طول انجامید، به عنوان یک فاز آزمایشی استراتژیک عمل کرد.
محتوای ساده تولید شد و از این طریق روابط سازنده‌ای با سازمان‌های مردم‌نهاد و رسانه‌ها در حوزه‌های مرتبط برقرار گردید.۱
گذراندن این دوره دو ساله به عنوان یک فاز اولیه، نشان‌دهنده یک رویکرد استراتژیک برای کاهش ریسک و اطمینان از اعتبار نیاز پیش از سرمایه‌گذاری کامل بر زیرساخت بود.۱
در فروردین ۱۳۹۲ (آوریل ۲۰۱۳)، پلتفرم به دامنه مستقل iraniansocialworkers.ir منتقل شد و فعالیت رسمی خود را به عنوان یک مرجع تخصصی، مستقل و عام‌المنفعه در جامعه مددکاری اجتماعی آغاز کرد.
